Home

Στην αυγή του 21ου αιώνα, ο σύγχρονος νέος αναπτύσσει ελεύθερους προβληματισμούς, εμπλέκεται σε καινούργιες αναζητήσεις και οραματίζεται ένα πιο ελπιδοφόρο μέλλον μέσα σε ένα πιο ασφαλές ευρωπαϊκό περιβάλλον. Τα κράτη που συναποτελούν την Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζουν τη βούληση των πολιτών της Ευρώπης για όδευση προς ένα κοινό μέλλον ασφάλειας και ευημερίας το οποίο περνά μέσα από την προοπτική της διαρκούς ενίσχυσης και αναβάθμισης των λειτουργιών της Ένωσης. Η Συνθήκη της Λισαβόνας είναι το φυσικό επακόλουθο της συνεχούς ανέλιξης της ΕΕ καθώς προσαρμόζει την Ευρωπαϊκή Ένωση στις πολιτικές και λειτουργικές ανάγκες που αναφύονται μέσα από τις σημερινές πραγματικότητες δίνοντας αποτελεσματικές λύσεις σε διαχρονικά σημεία αδυναμίας που περιόριζαν την Ένωση από την εκπλήρωση της προοπτικής της. Η Συνθήκη της Λισαβόνας, ανταποκρινόμενη στις νέες παγκόσμιες προκλήσεις στοχεύει σε μια δημοκρατικότερη, διαφανέστερη και αποτελεσματικότερη Ευρώπη, μια Ευρώπη των δικαιωμάτων και των αξιών, της ελευθερίας, της αλληλεγγύης και της ασφάλειας, με δυνατή παρουσία στη διεθνή σκηνή.

Η Συνθήκη της Λισαβόνας περιλαμβάνει αριθμό προνοιών, οι οποίες επιδιώκουν να φέρουν την Ευρώπη πιο κοντά στους πολίτες και τους πολίτες πιο κοντά στις ευρωπαϊκές αποφάσεις μειώνοντας έτσι δραστικά το δημοκρατικό έλλειμμα. Η Συνθήκη προνοεί ότι «η λειτουργία της Ένωσης θα βασίζεται στην αντιπροσωπευτική δημοκρατία» και συνεχίζει δηλώνοντας ότι «κάθε πολίτης θα έχει το δικαίωμα να συμμετέχει στη δημοκρατική ζωή της Ένωσης. Οι αποφάσεις θα λαμβάνονται όσο φανερά και όσο κοντά γίνεται στον πολίτη».  Η Συνθήκη ενισχύει το ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των Εθνικών Κοινοβουλίων προσφέροντας έμμεσα περισσότερες ευκαιρίες στους πολίτες να εκφράζονται και να ακούγεται η φωνή τους. Επιπρόσθετα σε αυτά, οι πολίτες πλέον, μέσω της «Πρωτοβουλίας Πολιτών», ενός καινοτόμου θεσμού που εισάγει η Συνθήκη της Λισαβόνας, θα έχουν τη δυνατότητα να συμβάλλουν άμεσα στη χάραξη των πολιτικών της Ένωσης.

Ο ρόλος του Ευρωκοινοβουλίου

Με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποκτά περισσότερες εξουσίες από ποτέ ως προς τη διαμόρφωση των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με περισσότερη ισχύ σε πάνω από 40 νέους τομείς, το Κοινοβούλιο γίνεται νομοθετικό όργανο ισότιμο με το Συμβούλιο των Υπουργών. Η επέκταση της «διαδικασίας συναπόφασης» (μετονομάζεται σε «συνήθη νομοθετική διαδικασία») μεταξύ του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου διαλαμβάνει ενδυνάμωση των νομοθετικών εξουσιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε ορισμένες περιοχές, στις οποίες μέχρι τώρα είτε δεν είχε ρόλο είτε συμμετέχει απλώς με συμβουλευτική ιδιότητα. Η γεωργία, η ενεργειακή ασφάλεια, η νόμιμη μετανάστευση, η δικαιοσύνη και οι εσωτερικές υποθέσεις, η δημόσια υγεία και τα διαρθρωτικά ταμεία είναι μερικοί μόνο από τους τομείς όπου το Κοινοβούλιο αποκτά σημαντικές εξουσίες.

Ταυτόχρονα, επεκτείνονται οι εξουσίες του κοινοβουλίου σε δημοσιονομικά θέματα καθώς καταργείται η διάκριση μεταξύ υποχρεωτικών και μη υποχρεωτικών δαπανών διασφαλίζοντας έτσι την ισορροπία ανάμεσα στο ευρωκοινοβούλιο και το συμβούλιο σε σχέση με την έγκριση του συνόλου του ετήσιου προϋπολογισμού. Επίσης, αναγνωρίζεται στο Ευρωκοινοβούλιο το δικαίωμα να εγκρίνει το νομικά δεσμευτικό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Ακόμα, το Ευρωκοινοβούλιο αποκτά δικαίωμα πρωτοβουλίας αναθεώρησης των συνθηκών έχοντας το δικαίωμα να λαμβάνει μέρος στη διαδικασία μέσω της συμμετοχής του στη συνέλευση που προετοιμάζει την αναθεώρηση.

Επιπρόσθετα, η Συνθήκη της Λισαβόνας προνοεί ότι θα χρειάζεται η έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη συνομολόγηση συμφωνιών σύνδεσης μεταξύ της Ένωσης και τρίτων χωρών, καθώς και για την συνομολόγηση συμφωνιών, οι οποίες αφορούν περιοχές που εμπίπτουν στη συνήθη νομοθετική διαδικασία. Επιπλέον ο πρόεδρος της Επιτροπής θα εκλέγεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ύστερα από πρόταση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Ο ρόλος των Εθνικών Κοινοβουλίων

Ο ρόλος των Εθνικών Κοινοβουλίων ως βασικών παικτών στο δημοκρατικό ιστό της ΕΕ ενδυναμώνεται από τη Συνθήκη της Λισσαβόνας και συγκεκριμένα τις πρόνοιες για την ενεργό συμβολή των Εθνικών Κοινοβουλίων στην καλή λειτουργία της Ένωσης και το ειδικό Πρωτόκολλο για το ρόλο των Εθνικών Κοινοβουλίων στην Ένωση. Με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, θεμελιώνεται το δικαίωμα των Εθνικών Κοινοβουλίων να ενημερώνονται απ’ ευθείας από τα κοινοτικά όργανα και να τους κοινοποιούνται τα σχέδια νομοθετικών πράξεων της Ένωσης χωρίς τη διαμεσολάβηση των κυβερνήσεων. Θεσμοθετείται η διακοινοβουλευτική συνεργασία Εθνικών Κοινοβουλίων και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καθώς και ο ρόλος της Διάσκεψης των Επιτροπών Ευρωπαϊκών Υποθέσεων (COSAC). Επίσης, τα Εθνικά Κοινοβούλια λαμβάνουν μέρος στη διαδικασία αναθεώρησης των Συνθηκών, ενημερώνονται για τις αιτήσεις προσχώρησης νέων κρατών στην Ένωση και αποκτούν ρόλο στην αξιολόγηση των πολιτικών για τα θέματα ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, συμμετέχοντας στον πολιτικό έλεγχο της Europol και στην αξιολόγηση των δραστηριοτήτων της Eurojust.

Επιπρόσθετα, τα Εθνικά Κοινοβούλια ανάγονται σε θεματοφύλακες της αρχής της επικουρικότητας. Σύμφωνα µε την αρχή της επικουρικότητας, στους τομείς οι οποίοι δεν υπάγονται στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Ένωσης, αυτή παρεμβαίνει µόνο εάν και εφόσον οι στόχοι της προβλεπόμενης δράσης δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη µέλη, τόσο σε περιφερειακό όσο και σε τοπικό επίπεδο, μπορούν όμως να επιτευχθούν καλύτερα στο επίπεδο της Ένωσης. Τα εθνικά κοινοβούλια μεριμνούν για την τήρηση της αρχής αυτής σύμφωνα µε τη διαδικασία που προβλέπεται στο Πρωτόκολλο σχετικά με την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας. Εάν το ένα τρίτο (ή το ένα τέταρτο όταν πρόκειται για σχέδιο νομοθετικής πράξης που αφορά τον χώρο της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης) των κοινοβουλίων θεωρεί ότι σχέδιο νομοθετικής πράξης παραβιάζει την αρχή αυτή, η Επιτροπή πρέπει να επανεξετάσει την πρότασή της και να αποφασίσει είτε να επιμείνει σε αυτή, είτε να την τροποποιήσει, είτε να την αποσύρει, αιτιολογώντας σε κάθε περίπτωση την επιλογή της. Στη συνέχεια, εναπόκειται στον νομοθέτη να κρίνει τη συμβατότητα της νομοθετικής πρότασης με την αρχή της επικουρικότητας.

Πρωτοβουλία Ευρωπαίων Πολιτών

Η «Πρωτοβουλία Ευρωπαίων Πολιτών», είναι μια σημαντική καινοτομία που εισάγει η Συνθήκη της Λισσαβόνας και αφορά άμεσα τους πολίτες αφού αποτελεί μια νέα μορφή συμμετοχής του κοινού στη διαμόρφωση των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μέσω της «Πρωτοβουλίας Ευρωπαίων Πολιτών» οι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να συμβάλλουν άμεσα στη χάραξη των πολιτικών της Ένωσης. Συγκεκριμένα, η πρόνοια προβλέπει ότι ένα εκατομμύριο πολίτες της Ένωσης, από ένα σημαντικό αριθμό κρατών μελών, μπορούν να καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, να υποβάλλει προτάσεις σε θέματα που εμπίπτουν εντός των ορίων αρμοδιότητας της Ένωσης, στα οποία οι εν λόγω πολίτες θεωρούν ότι απαιτείται νομοθετική πράξη προκειμένου να εφαρμοστούν οι Συνθήκες. Έτσι, πέραν από την έμμεση συμμετοχή των πολιτών στις εργασίες της Ένωσης μέσω των Εθνικών Κοινοβουλίων και του Ευρωκοινοβουλίου, οι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να επηρεάζουν με πιο άμεσο τρόπο τις ευρωπαϊκές πολιτικές.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s